آشنایی با اجزای داخلی موتور خودرو و قطعات مهم موتور

در
دسته بندی ها: دسته‌بندی نشده
احتمالا تا بحال گذرتان به مکانیکی افتاده است و شاید با شنیدن برخی اسامی مانند : کارتر ، پیستون ، میل سوپاپ، انژکتور ، یاتاقان  و یا تسمه تایم به این فکر افتاده باشید که در مورد قطعات ماشین تحقیق کنید .
در این مقاله از سری مقالات خانم مکانیک قصد داریم شما را با قطعات داخلی موتور خودرو آشنا کنیم. با ما همراه باشید.
 

 اجزایی که در این مقاله با آن آشنا خواهید شد :

 

1. بلوک سیلندر
2. سرسیلندر
3. واشر سرسیلندر
4. میل لنگ
5. میل سوپاپ
6. سوپاپ
7. شاتون
8. پیستون
 
 

1- بلوک سیلندر

اولین و مهمترین بخش موتور ماشین همان بدنه یا تنه‌ اصلی موتور است که اصطلاحا به آن بلوک سیلندر می‌گویند. این قطعه نقش شاسی اجزای داخلی را بازی می‌کند. به طوری که میل ‌لنگ، پیستون و شاتون، سرسیلندر، کارتل و کلیه قطعات جانبی روی این قطعه سوار میشوند بدلیل آنکه عمل جرقه‌زنی و احتراق درون این بلوک انجام می‌شود و همچنین تغییرات دمایی ناگهانی و شدید را نیز تحمل میکند باید مقاومت دمایی بالایی داشته باشد. معمولا جنس این قطعه از ریخته‌گری آلیاژی مانند آلومینیوم یا چدن می‌باشد .
 
وظیفه اصلی : نگه داشتن قطعات موتور

بلوک سیلندر

 
 

2- سر سیلندر

 این قطعه بر روی بلوک سیلندر نصب میگردد و مجموعه سوپاپ ها ، میل سوپاپ ، انژکتور ، شمع ، مانیفولدهای گاز اگزوز  و اتاقک احتراق را در خود جای داده است . جنس سرسیلندر در خودروهای جدید اکثرا از جنس آلومینیوم است. این قطعه یک محدوده تحمل فشار دارد و اگر فشار بیشتر از حد به آن وارد شود سبب ایجاد آسیب شده و اصطلاحا سرسیلندر می‌سوزد. در این حالت معمولاً باید سرسیلندر را تعویض کرد که البته هزینه زیادی در پی خواهد داشت .
 
وظیفه اصلی : ایجاد مکانیزم احتراق در موتور
 
 
سرسیلندر
 
 
 
 

3- واشر سرسیلندر

این قطعه مابین سرسیلندر و بلوک سیلندر قرار میگیرد و وظیفه آن آب‌بندی موتور و جلوگیری از نشت آب به بیرون است و باعث میشود آب و روغن بدون مخلوط شدن در موتور گردش کنند . این قطعه یکی از قطعات مهم موتور خودرو میباشد و جنس آن از پنبه نسوز و فولاد با کیفیت و مس است . اگر خودرو شما آب و روغن قاطی کرده و آب از اگزوز آن خارج میشود به احتمال زیاد واشر سرسیلندر آسیب دیده که اصطلاحا به آن سوختن واشر سرسیلندر میگویند . برای جلوگیری از آسیب به موتور بهتر است در چنین حالتی خودرو تا تعمیرگاه بکسل شود .
 
وظیفه اصلی : عایق بندی موتور
 

واشر سرسیلندر

 
 
 

4- میل لنگ

وظیفه میل لنگ تبدیل حرکت خطی پیستون‌ها به حرکت دورانی  (چرخشی)  می‌باشد. به این صورت که این قطعه نیرویی که بر اثر حرکت رفت و برگشت (خطی) پیستون ایجاد می‌شود را به حرکت دورانی (چرخشی) برای چرخش و حرکت چرخ‌ ها تبدیل می‌کند. جنس میل لنگ ترکیب فولاد و کربن با فلز نیکل و فلز کروم میباشد . تاب برداشتن یا ترک خوردن میل لنگ از  موارد خرابی میل لنگ محسوب می شود.
 
وظیفه اصلی : تبدیل حرکت خطی پیستون به حرکت چرخشی
 

میل لنگ

 
 
 
 

5- میل سوپاپ

میل سوپاپ که میل بادامک نیزنامیده میشود وظیفه باز و بسته کردن سوپاپ‌های ورودی و خروجی  دارد . منظور از سوپاپ‌های ورودی همان سوپاپ‌های ورود سوخت و هوا به سیلندر و منظور ازسوپاپ‌های خروجی همان سوپاپ‌های خروج دود از سیلندر است. باز و بسته شدن سوپاپ‌ها بر عهده‌ی میل سوپاپ است و تنظیم زمان بندی این کار با تسمه‌تایم (تسمه اتصال میل سوپاپ به میل لنگ) صورت می‌گیرد. کمبود روغن در موتور می تواند باعث آسیب دیدن میل سوپاپ شود . 
 
وظیفه اصلی : کنترل و زمان بندی سوپاپ ها
 

میل سوپاپ

 
 
 
 

6- سوپاپ

سوپاپ یک قطعه‌ کوچک است که بعنوان دریچه ای برای کنترل ورود سوخت و هوا به سیلندر و خروج دود از آنها تعبیه شده است . سوپاپ ها به دو دسته‌ سوپاپ‌های ورودی (سوخت و هوا) و سوپاپ‌های خروجی (دود) تقسیم می‌شوند که هر کدام کانال‌های مخصوص به خود را از محفظه‌ احتراق جدا می‌کنند. سوپاپ‌ها توسط میل سوپاپ باز می شوند و توسط یک فنر به نام فنر سوپاپ به حالت اولیه برمیگردند. بدون روغن کار کردن سوپاپ و یا پاره شدن تسمه تایم ممکن است به سوپاپ ها آسیب وارد کند.
 
وظیفه اصلی : کنترل ورود سوخت و هوا به سیلندر و خروج دود از آنها
 

سوپاپ

 
 
 

7- شاتون

شاتون یکی از قطعات مهم موتور خودرو  است که در همه خودروها به یک شکل است و از سه بخش سر بزرگ، ساق و سر کوچک تشکیل می شود . این قطعه ارتباط بین میل ‌لنگ و پیستون را برقرار کرده بصورتی که سر کوچک آن به پیستون و سر بزرگ آن به میل لنگ متصل می‌شود. این قطعه باید مقاومت لازم را در برابر ضربه‌های احتراقی پیستون داشته باشد و به همین جهت نیز از فولاد سخت ساخته شده است . کیفیت پایین، رخ دادن تصادفات شدید، نصب اشتباه، دنده معکوس در سرعت بالا، برداشتن کات آف یا همان محدوده ی قرمز دور موتور میتواند باعث شکسته شدن یا اصطلاحا بریدن شاتون شود.
 
وظیفه اصلی : ارتباط بین میل ‌لنگ و پیستون
 

شاتون

 
 
 

8-پیستون

پیستون قطعه ای استوانه ای شکل است که انرژی حاصل از احتراق سوخت درون سیلندر را توسط شاتون به میل لنگ انتقال می دهد . در خودروهای سواری معمولا از جنس آلومینیوم ساخته می‌شود. در واقع چهار مرحله موتورهای احتراق داخلی با حرکت پیستون صورت می‌گیرد. دور هر  پیستون تعدادی حلقه چدنی قرار دارد که رینگ پیستون نام دارد که در برابر حرارت بسیار مقاوم هستند و عمل عایق‌بندی پیستون‌ها را در سیلندرها انجام میدهند . از عوامل آسیب به پیستون میتوان به وجود مشکل در سیستم روغن کاری و سیستم خنک کاری یا رانندگی طولانی مدت با دور موتور بالا نام برد .
 
وظیفه اصلی : انتقال انرژی حاصل از احتراق به میل لنگ توسط شاتون
 
 
 
پیستون
 
 
در پایان توجه شما را به کلیپ کوتاه عملکرد موتور جلب مینماییم تا بطور کامل با نحوه کارکرد موتور آشنا شوید .
 
 
نکته مهم : اگر در هنگام شتاب گیری صدای تق تق موتور را شنیدید و یا چراغ روغن چشمک زن شد، در اسرع وقت خودروی خود را نزد مکانیک ببرید زیرا احتمال یاتاقان زدن موتور وجود دارد. در کل حتما در هنگام رانندگی به صداهایی  که از ماشین شنیده میشود حساس باشید و پیگیری نمایید . 
 
نتیجه گیری:
در این مقاله سعی کردیم تعدادی از اجزای مهم موتور خودرو را توضیح کوتاه دهیم و در مقاله های بعدی اجزای دیگری از موتور خودرو را خدمتتان توضیح میدهیم. هر چه بیشتر در مورد خودروی خود بدانیم بهتر میتوانیم از وسیله خود محافظت کنیم .  
 
شما از ما بپرسید!
*** شما مخاطبین عزیز می‌توانید سوالات یا مشکلات فنی موتورخودروی خود را درقسمت کامنتهای این صفحه با ما در میان بگذارید تا کارشناسان ما شما را راهنمایی کنند***